Portal
Mała Psychologia

Afazje. Zaburzenia mowy

Abstrakt:

Afazje to zaburzenia mowy powstałe w wyniku uszkodzeń różnych struktur mózgu.  Objawami afazji mogą być zaburzenia w obszarach takich jak: rozumienie, pisanie, powtarzanie, spontaniczne mówienie lub czytanie.

Treść:

Termin „afazja” został po raz pierwszy użyty w 1865r. przez francuskiego lekarza Armanda Trousseau. Zastąpił on termin „afemia”, stworzony przez Paula Broca’e, dotyczący tych samych objawów.  Zaburzenia mowy mogą być jedną z pierwszych oznak wylewu lub udaru mózgu, a także zmian nowotworowych, chorób neurodegeneracyjnych, uszkodzeń mechanicznych i zatruć.

Afazje to nabyte zaburzenia funkcji językowych, powstałe w wyniku uszkodzeń ośrodków  mózgowych (oraz połączeń między nimi) odpowiadających za określone funkcje.  Za regulację mowy są odpowiedzialne  3 ośrodki  w mózgu, tj. ruchowy ośrodek mowy Broca, słuchowy ośrodek mowy Wernickego oraz inne ośrodki kory "pobudzające" ich aktywność.  Zaburzenie występuje najczęściej przy uszkodzeniu lewej półkuli mózgu.

Do podstawowych objawów osiowych należą: anomia i agramatyzm. Anomia to tzw. „brak nazywania”, polegający na trudnościach w nazywaniu przedmiotów – pacjent najczęściej używa tzw. parafazji. Agramatyzm z kolei polega na tym, że wypowiedzi chorego są pozbawione właściwych zasad gramatycznych.

W zależności od miejsca uszkodzenia, wyróżniamy 7 typów afazji, w tym 2 najszerzej zbadane, tj. afazję ruchową Broki i afazję czuciową  Wernickego. Oprócz tego, mówimy jeszcze o innych typach zaburzeń afatycznych: afazjach transkorowych – ruchowych i czuciowych, podkorowych – ruchowych i czuciowych oraz afazji przewodzenia. Umiejscowienie tych uszkodzeń jest dobrze zobrazowane  przez model afazji Lichtheima - Wernickego - Geshwinda: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ea/Afazja_Wernickego-Lichtheima-Geshwinda.svg

Afazja Broki, nazywana inaczej afazją ruchową lub ekspresywną, jest skutkiem uszkodzenia ośrodka Broki, znajdującego się w płacie czołowym. Chory cierpiący na ten typ zaburzenia, wypowiada się w sposób ograniczony, jest to tzw. mowa telegraficzna, nie ma on jednak problemu z rozumieniem wypowiedzi innych.

Afazja Wernickego jest skutkiem uszkodzenia ośrodka znajdującego się w lewym płacie skroniowym mózgu. Człowiek dotknięty nią, nie jest świadomy problemu – wydaje mu się, że mówi poprawnie, a ludzie otaczający go – nie, tj. ma on problemy z rozumieniem innych; sam mówi dużo, ale jego wypowiedzi są pozbawione sensu. Nazywamy to „sałata słowną” - są to luźne połączenia wyrazów, neologizmy.

Chorzy powinni podjąć odpowiednią terapię i rehabilitację.

Więcej:

  • Domańska Ł., Borkowska A.R. (red.). (2008). Podstawy neuropsychologii klinicznej. Wydawnictwo UMCS, Lublin. 

Justyna Skowronek

Udostępnij

BIULETYN INFORMACYJNY