Portal
Mała Psychologia

Animal Rationale. Jak zwierzęta mogą nas inspirować? Rodzina, edukacja, biznes.

Animal Rationale. Jak zwierzęta mogą nas inspirować? Rodzina, edukacja, biznes jest dziełem Pawła Fortuny - doktora psychologii, badacza technik obrony przed manipulacją oraz doktoranta Instytutu Biologii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk i fotografa Łukasza Bożyckiego. Publikacja wydana przez Wydawnictwo Naukowe PWN dostępna jest od 15 września 2015 roku w pięknej oprawie graficznej i niestandardowym formacie. Swoją premierę miała 16 września na dużej scenie Teatru Syrenka.

Historia powstania książki jest równie niesamowita, jak połączenie dwóch, pozornie odmiennych dziedzin, w których specjalizują się autorzy. Niczym za sprawą „efektu motyla” kilka zbiegów okoliczności doprowadziło Pana Łukasza od poznania przypadkowego autostopowicza do owocnej znajomości z doktorem psychologii. Inspiracją do napisania książki, były wydarzenia zaobserwowane podczas wieczoru na balkonie. Podczas spotkania przyjaciele mieli okazję wspólnie zaobserwować jedno z licznych zachowań świata przedstawicieli braci mniejszych - pewien kruk, poprzez charakterystyczny dźwięk, zasygnalizował innym zwierzętom obecność kota, demaskując tym samym żerującego drapieżnika. Jak tłumaczy Pan Łukasz „w świecie zwierząt zdemaskowany drapieżnik przestaje być drapieżnikiem” - tym sposobem zdemaskowany kot zakończył swoje polowanie z „podkulonym ogonem”. Stał się całkowicie bezbronny. Zdaniem autorów, analogiczne sytuacje możemy zaobserwować np. w świecie biznesu, gdy ktoś odkryje nasze techniki manipulacyjne. Te drobne rozważania rozpoczęły liczne dyskusje pomiędzy autorami książki na temat podobnych praw rządzących życiem zwierząt i ludzi dając początek niniejszej książce.

Droga od pomysłu do realizacji nie była jednak prosta. Autorzy z powodów licznych obowiązków oraz ciągłego rozwoju kariery, nie mieli wiele czasu na wspólną pracę przy nowym projekcie. Wspólne zamieszkanie dało jednak szanse, aby idea stała się faktem. Dziś o niej jest coraz głośniej - polecana m. in. przez słynną podróżniczkę Martynę Wojciechowską Odnosząc się do samego dzieła - konstrukcja każdego rozdziału pozwala na utożsamienie się ze światem zwierząt, poprzez początkowy wgląd w ich zwyczaje, wytworzone mechanizmy radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Kolejno możemy przełożyć te zachowania na problematykę ludzkiej ewolucji czy stawianych sobie przeszkód na poziomie życia codziennego. Animal Rationale… rozpatruje tematykę rodziny, edukacji oraz biznesu, jednak możemy w niej również napotkać elementy historyczne, liczne badania w zakresie osobowości, opinii społecznej czy mentalności Polaków. Ponadto, uwaga poświęcona jest także zjawisku wyczulenia słuchowego, dotyczącego konkretnych bodźców i wielu innym aspektom dotyczącym świata zwierząt i ludzi.

W tekście znajdziemy kilkanaście fragmentów, których treść może stanowić ciekawostkę nawet dla psychologów, przede wszystkim za sprawą zwrócenia uwagi na prekursorów w danych badaniach, którzy nie zawsze dostąpili sławy. Liczne cytaty oraz trącenia biograficzne z życia znanych psychologów czy pisarzy jak: William James, Viktor Frankl, Erving Goffman, dodają autentyczności treści oraz pozwalają na oderwanie się od - niekiedy - trudnej literatury naukowej, który zazwyczaj kojarzy się z książkami o tematyce psychologicznej. Ważnym zabiegiem, dokonanym przez autorów, jest skupienie się na naszym kraju jedynie poprzez odwołanie się do innych kultur lub gatunków. Faktyczne problemy ukazane w książce, pozwalają każdemu czytającemu odnaleźć kawałek siebie w którymś z poruszanych zagadnień. Liczne badania, prognozy ewolucyjne, poruszana problematyka stawiane jest w pozytywnym świetle, gładko balansując od problemu do rozwiązania ku nadziei. Inspiracją do zmian mogą być też przytoczone filmy, obrazy czy też organizacje. Odbiorców - zarówno tych, zajmujących się naukowo, jak i tylko pasjonujących psychologią - ucieszą liczne zagadnienia merytorycznie z nią związane. Autorzy poruszają takie kwestie jak autonomiczna egzystencja, systematyczna desensytyzacja, przeciw warunkowanie, trudne emocje oraz ich możliwe formy interpretacji i korzyści z nich płynące, a także efekt kontrastu czy paradoksy życia codziennego. Rzetelność tekstu potwierdzają wspomniane wcześniej liczne cytaty, udokumentowane statystyki, badania oraz szczegółowa bibliografia po każdym rozdziale.

Animal Rationale… jest również zbiorem przepięknych zdjęć, w którym znajduje się sławne za granicą i nagrodzone przez Wildlife Photographer of the year 2013 zdjęcie pod tytułem „Oko ropuchy”. Portrety zwierząt stanowią tu odzwierciedlenie ich skrywanych emocji, jak w przypadku zdjęć słonia czy niedźwiedzia wykonanych w warszawskim Zoo. Wymagają one wielu wspólnych godzin, spędzonych na obserwacji i wytworzeniu zaufania pomiędzy fotografem, a oswojonymi, choć wciąż dzikimi zwierzętami. Warto wspomnieć, że w książce możemy odnaleźć fragment prywatnych wspomnień Pana Łukasza - zdjęcie uroczego chomika - Alicji - której walka o życie była inspiracją do uwiecznienia gatunku chomików syryjskich również w tej książce.

Fotografia jest sztuką oraz drogą szczęścia – składa się z licznych przypadków;. podobnie jak w naszym życiu, w którym poza świadomymi wyborami otrzymujemy liczne potencjalne możliwości od świata, za których dalszy los odpowiadamy sami. Autorzy książki ukazali subiektywny obraz mający zainspirować czytelników do przyjęcia owych „darów losu”, omijając być może niekiedy drogę analizy licznych „za i przeciw”, za to działając instynktownie - podobnie jak otaczające nas zwierzęta.

Podsumowaniem mogą być dwa cytaty: „Prawdziwa mądrość polega na tym, by wiedzieć, na co nie zwracać uwagi” (William James) oraz „Chcesz iść szybko - idź sam, chcesz dojść daleko - idź z kimś” (stare Afrykańskie porzekadło). Jednakże głównym, najważniejszym przesłaniem, jest dostrzeganie możliwości, jakie przynosi nam świat. Spostrzeżenia magicznych momentów, które przerodzić mogą się w możliwości, sposobności zrobienia czegoś więcej jako jednostka czy grupa.

Kontynuację książki niewątpliwie mogą stanowić prowadzone przez autorów cykliczne audycje w Polskim Radiu RDC. Ponadto już dziś wiemy o pracy nad kolejną książką - Animal Rationale dla dzieci. Czekamy z niecierpliwością i trzymamy kciuki za autorów.

Paulina Podrez

Kategorie: Publikacje, Artykuły

Udostępnij

BIULETYN INFORMACYJNY