Portal
Mała Psychologia

Nagrania wideo pomogą w rozwoju psychologii?

Potęga wideo

W psychologii postęp zależy od danych: mają być przydatne, rzetelne i nieść ze sobą wiele informacji. Krytycy, zarówno ze śodowiska akademickiego, jak i spoza niego, martwią się, że badania psychologiczne są zbyt „ezoteryczne”, drogie i niekonsekwentne (Chambers, 2017; Ferguson, 2015; Munafo et al., 2017; Open Science Collaboration, 2015; Szucs & Ioannidis, 2017; Yong, 2016). Wierzymy, że naukowcy poprawią jakość swoich danych behawioralnych i reprodukcyjność swoich metod, adaptując do swoich celów nagrania wideo – prosty, lecz niezwykle potężny sposób zapisywania materiału (Adolph, 2016; Gilmore & Adolph, 2017). Technologia ta jest tania, łatwa w użytku i łatwo dostępna (do dyspozycji są wysokiej jakości kamery klasy konsumenckiej, ale też smartfony, kamerki internetowe czy kamery zakładane na głowę do kręcenia filmów z pierwszoosobowej perspektywy).

Film w wyjątkowy sposób potrafi uchwycić bogactwo i złożony charakter zachowań i otaczającego je kontekstu; czyni go to doskonałym źródłem wielu danych, które można z powodzeniem wykorzystać w badaniach (Adolph, 2016; Gilmore & Adolph). Wideo odkrywa subtelne detale: kto coś zrobił, gdzie, kiedy i jak. Jest bezstronne, o niezawodnej pamięci, nagrywa mowę, gesty, wyraz twarzy, spojrzenia, postawę i ruchy uczestników badań (Gesell, 1935/1991, 1946). Rejestruje również, czy uczestnicy byli uważni w trakcie badania i czy przeprowadzający je naukowcy trzymali się protokołu; nagrywa bliskość ludzi w stosunku do siebie, fizyczne detale miejsca przeprowadzanego doświadczenia itd. Dlatego też nagranie może dokumentować procedury i oddać je z wielką wiernością i przejrzystością (Gilmore & Adolph, 2017). Może ujawnić te czynniki wpływające na ludzkie zachowanie, które zazwyczaj są ukryte, dzięki czemu zwiększają jakość i możliwość ponownego użycia danych behawioralnych (Van Bavel, Mende-Siedlecki, Brady & Reinero, 2016). Krótkie wideoklipy są bezcenne, jeśli chodzi o ilustrowanie procedur, wyników i zjawisk na zajęciach, wykładach, sesjach szkoleniowych i w czasopismach online. Jeśli obraz wart jest tysiąc słów, wideo warte jest tysiąca obrazów.

Opisujemy tutaj dwa darmowe narzędzia badawcze z wolnym dostępem, Databrary i Datavyu, które wykorzystują moc wideo jako źródło danych i sposób dokumentacji. Databrary to biblioteka online gromadząca nagrania wideo i wyniki badań, gdzie można się również nimi dzielić i ponownie ich używać.

Film jako źródło danych

Najpiękniejszym, a zarazem najbardziej frustrującym aspektem zachowania jest chyba to, że jest takie ulotne: pojawia się, a za chwilę znika. Dlatego też naukowcy wymyślili dziesiątki sposobów, aby uchwycić zachowanie i związane z nim współczynniki: pisemne opisy, kwestionariusze do samodzielnego sporządzania raportów, obrazowanie mózgu, wskaźniki fizjologiczne itp. Ale te środki nie dotykają samej istoty zachowania w jego wielowymiarowym kontekście: są od niego oddalone o kilka kroków. Tylko film może uchwycić i zachować zachowanie w całości.

Nagrywać można z użyciem jednego lub wielu ujęć kamery, w połączeniu z innymi metodami rejestracji danych; film może też być  kopią zapasową na wypadek zgubienia innych danych lub ich niekompletności. Użycie wielu ujęć kamery pozwala na obserwację wszystkich zachowań (np. wyraz twarzy wszystkich uczestników rozmowy) oraz na odzwierciedlenie poszczególnych punktów widzenia (np. trzecio- lub pierwszoosobowego). Metody kompleksowego nagrywania (wideo w połączeniu z EEG, śledzenie ruchów ciała i gałek ocznych, rejestrowanie tętna etc. ) pozwalają na zbadanie skorelowanych ze sobą odcinków czasu (np. co robił mózg na chwilę przed tym, zanim poruszyły się oczy i ręce) oraz sprawdzenie kontekstu behawioralnego dla przetwarzanych danych (czy ręka rzeczywiście poruszyła się po zygzakowatej ścieżce; czy nerwowy wyraz twarzy jest powiązany ze wzrostem ciśnienia krwi). Wideo wzbogaca analizę innych środków, dodając subtelne wariacje zachowania (np. brzmienie głosu w trakcie odpowiadania na pytania). Użyte jako kopia zapasowa, wideo pozwala badaczom powrócić do oryginalnego zachowania, aby uzupełnić brakujące informacje.

Co najważniejsze dla agencji fundujących badania i niedofinansowanych zespołów badawczych, nagrywane filmy mogą być ponownie użyte. Bogactwo danych umożliwia naukowcom zadawanie nowych pytań wykraczających poza pierwotny obszar badania, dzięki czemu mogą tchnąć nowe życie w te dane; jednorazowa inwestycja może przynieść wiele korzyści w późniejszym czasie. Te same filmy mogą być użyte do zbadania spontanicznych ruchów małych dzieci (Adolph et al., 2012), używania przedmiotów w zabawie (Karasik, Adolph, Tamis-LeMonda & Zuckerman, 2012), społecznych interakcji dzieci i ich opiekunów (Karasik, Tamis-LeMonda & Adolph, 2011), a także wypowiedzi opiekunów do dzieci (Karasik, Tamis-LeMonda & Adolph, 2014). Dane „zużyte” przez jednego badacza mogą okazać się skarbem dla drugiego. Dane pilotujące i badania wstępne mogą posłużyć innemu celowi w rękach innych naukowców. Istniejących nagrań można użyć ponownie, aby powiększyć swoją kolekcję próbek do badań i przeprowadzić zintegrowaną analizę wielu zestawów danych. Wtórna analiza wideo jest mniej ograniczona brakiem źródła niż już przetworzone dane; liczy się to, co jest na ekranie, podczas gdy kolumny liczb wymagają szczegółowych wyjaśnień i definicji, aby można je było zinterpretować.

Databrary - dzielenie się nagraniami i ponowne ich używanie

Strona databrary.org powstała w 2014 roku. Na dzień dzisiejszy służy ona ponad 900 badaczom z ponad 350 instytucji z całego świata; społeczność powiększa się każdego tygodnia. We współpracy z ekspertami z informatyki, bezpieczeństwa danych i bibliotekoznawstwa, twórcom Databrary udało się pokona wiele praktycznych barier stojących na przeszkodzie do otwartego dzielenia się klipami wideo. Dane są bezpieczne, gdyż z platformy mogą korzystać tylko badacze, którzy mają referencje i nadzór etyczny ze strony swoich instytucji. Portal jest bezpłatny. Znajomy format arkusza kalkulacyjnego  zmniejsza koszty zarządzania plikami i na bieżąco ułatwia samoorganizację, aby nie trzeba było porządkować treści po zakończeniu badania (Gilmore, Adolph, Millman & Gordon, 2016; Gordon, Millman, Steiger, Adolph & Gilmore, 2015). Badacze mogą załadowywać na stronę nagrania, dane związane z badaniami (np. wiek i płeć uczestników, datę i lokalizację testu) oraz inne pliki (np. kwestionariusze) podczas procesu przeprowadzania badania. Gdy są gotowi, by udostępnić je innym, wystarczy tylko kliknąć w jeden przycisk.

We współpracy z doradcami prawnymi i ekspertami w dziedzinie etyki naukowej twórcy portalu Databrary sporządzili dokument określający politykę działania strony, dotyczącą w szczególności prywatności uczestników badań. Filmy zawierają informacje umożliwiające identyfikację osób: ich twarze, głosy, wnętrza ich mieszkań i szkolnych klas; ich imiona są wymawiane na głos. Aby nie umniejszać wartości nagrań poprzez usuwanie tych informacji, Databrary prosi uczestników o pozwolenie na udostępnianie filmów innym badaczom; dostęp do nich jest możliwy tylko dla „autoryzowanych badaczy” poprzez instytucjonalne wyrażenie zgody. Większość badanych zgadza się na udostępnianie ich danych, zaś naukowcy mogą kontrolować, czy udostępnią dane i kiedy to zrobią w oparciu o wyrażoną zgodę.

Datavyu, narzędzie do ilościowego liczenia zachowań

Aby dane z nagrania wideo były przydatne, badacze potrzebują narzędzi do odkrywania ich treści i zamiany ludzkich zachowań na jednostki umożliwiające analizę. Z Datavyu film można dowolnie przewijać za pomocą komputerowej klawiatury, aby sprawnie przeszukiwać nagranie, oglądać dane segmenty po kilka razy, przyspieszać je lub spowalniać. Kody zdefiniowane przez danego użytkownika są przypisane do wideo, tak aby naukowcy mogli szybko powrócić do interesujących ich zachowań. Zachowania mogą być liczone pod względem tempa lub długości ich trwania (np. zdania na minutę, długość trwania ciszy między zdaniami), sekwencji i okoliczności ich występowania (czy zdania są wypowiadane po krótkich czy długich przerwach), kategorii zachowań (typ zdania) lub analizowane metodami jakościowymi, takimi jak opis etnograficzny.

Arkusz Datavyu czasowo zestawia ze sobą kody, pozwalając na wizualizację sekwencji zachowań. Funkcje programu umożliwiają naukowcom wyszukiwanie błędów, zapewniają rzetelność między obserwatorami oraz pozwalają na dodawanie, łączenie, dekonstrukcję i usuwanie kodów. Użytkownicy mogą rozwijać swoją pracę dzięki skryptom, a także eksportować dane w wybranym formacie i zestawiać zaimportowane dane z nagraniami.

Film jako dokumentacja

Potrzeba przejrzystości i możliwości reprodukcji badań wymaga, aby naukowcy komunikowali swoje metody innym badaczom. Jednak słowne opisy i statyczne obrazy – akceptowane w czasopismach naukowych formy komunikowania metod badawczych – nie oddają subtelnych szczegółów i niuansów naukowych metod. Nagrania wideo to łatwe, niedrogie rozwiązanie tzw. kryzysu reprodukcyjności w psychologii (Baker, 2016; Open Science Collaboration, 2015). Niezależnie od tego, czy to film stanowi główne źródło danych, wszystkie badania behawioralne odniosłyby korzyści z używania nagrań do dokumentowania pokazów, aparatury, instrukcji dla uczestników, procedur i szczegółów kontekstu przeprowadzanego badania (Gilmore & Adolph, 2017). Wideo jako sposób dokumentacji pozwala na wykorzystanie ludzkiej zdolności do uczenia się poprzez obserwację. Udokumentowanie w ten sposób udziału choćby jednego uczestnika, nawet „idealnego” lub „sztucznego”, od momentu wyrażenia zgody aż do zakończenia badania, zawierałoby bardzo ważne szczegóły metod badawczych, których brakuje w typowych artykułach naukowych, dzięki czemu inne zespoły mogłyby łatwiej odtworzyć badanie. Obecnie tego typu dokumentacja może być dołączona jako dodatkowy materiał. Filmy pomogłyby również zespołom badaczy w zachowaniu tych samych procedur mimo upływu czasu.

Używanie Databrary dla zwiększenia jakości badań

Databrary nie jest jedynie bazą danych. To forum służące do dzielenia filmowej dokumentacji metod, materiałów i wniosków. Badacze mogą dzielić się nagraniami bodźców i okazywania emocji, udzielania instrukcji, demonstracji procedur i wyników.

Dzielenie się badaniami pozwala naukowcom na ponowne używanie niektórych wyników i rozwijanie badań. Wybranych fragmentów badań można zaś używać jako ilustracji do celów nauczania, treningu czy tez profesjonalnych wykładów. Databrary umożliwia także dzielenie się przetworzonymi danymi i skryptami analizy, dzięki czemu cały przepływ informacji jest przejrzysty. Badacze mogą udostępniać swoje arkusze i instrukcje kodowania, aby inni mogli zobaczyć, jakie zachowania oprogramowanie bierze dla nich pod uwagę przy analizie, a jakie nie. Portal pozwala też na podsumowywanie danych demograficznych danej próbki i pobieranie tych danych do tworzenia raportów dla agencji fundujących badania czy też czasopism naukowych.

Datavyu porządkuje różnice w procedurach

Większość badacz zgodziłby się, że subtelne różnice w procedurach, materiale badawczym i kontekście mogą wpłynąć na to, czy badanie da się ponownie odtworzyć (Van Bavel et al., 2016). Wideo jest w stanie uchwycić te różnice, a Datavyu umożliwia zliczenie i przetestowanie efektów, jakie wywierają te różnice. Narzędzia tego można używać do analizy różnic w metodologii w różnych badaniach. Można np. łatwo i dokładnie porównać czas trwania danej części badania i przerw między poszczególnymi częściami w oryginalnym badaniu i w próbach jego replikacji. Jest również możliwość porównania różnych innych elementów, jak relacja przeprowadzającego badanie z uczestnikami lub też stopień, w jakim uczestnicy zwracają uwagę na bodźce. Traktując nagrania zawierające procedury jako kolejne źródło danych do analizy, psycholodzy mogą zidentyfikować ważne, lecz łatwe do przeoczenia aspekty metodologii i środowiska badawczego, które wpływają na badane zachowania.

Jeśli chodzi o otwarcie nauki na nowe działania i praktyki, psychologia pozostaje w tyle za innymi dziedzinami, takimi jak ekonomia czy nauki polityczne. Wynika to po części z negatywnych konotacji, jakie niesie ze sobą diagnoza: „badanie niemożliwe do odtworzenia”. Sugeruje ona, że czegoś zabrakło w oryginalnym badaniu, lub co gorsza, zawinił badacz. Jednakże dyskusja na temat reprodukcji badań powinna się skupiać na zrozumieniu czynników kontekstualnych, które wpływają na wyniki. Niemożliwość odtworzenia badania można postrzegać jako okazję do nauczenia się czegoś na temat zależności zachowań d czynników kontekstualnych, zaś nie jako niedoskonałość, która można wytknąć autorowi badania. Ważne jest tutaj pytanie: dlaczego? Dlaczego dwóch przypuszczalnie kompetentnych psychologów otrzymuje różne wyniki? Które subtelne różnice w profilu demograficznym badanych mają znaczenie? Jakie różnice w procedurach mogły doprowadzić do otrzymania różnych wyników? Dzięki analizom udostępnianych nagrań z procedurami można zbadać, czy naukowcy dokonywali tych samych pomiarów i tym samym sposobem. Dlatego niemożność odtworzenia badania może być odkryciem, jako że różne wyniki przynoszą ważne informacje na temat tego co wpływa, a co nie wpływa na zachowanie.

Wnioski

Nagrania wideo to wyjątkowo bogate źródło oryginalnych danych, a także potężne narzędzie dokumentacji. Otwarte dzielenie się nagraniami przyspieszy postęp psychologii i zwiększy możliwość odtwarzania badań. Udostępnianie danych filmowych i dokumentacji na szeroką skalę uczyni z psychologii naukę opartą w większym stopniu na zbiorowym gromadzeniu wiedzy, w której wynik każdego badania będzie stanowił kolejny krok do zrozumienia tajemnic ludzkich zachowań (Mischel, 2011).

Źródło:

Tłum. Agata Wicher

Udostępnij

BIULETYN INFORMACYJNY